Keşfet · Tarih · Orhangazi, Bursa
Orhangazi Tarihi Hamam
Orhangazi Tarihi Hamam, ilçe merkezinde resmî kayıtlara göre ayakta kalan tek tarihi yapıdır. Orhangazi Belediyesi'nin ifadesiyle yapı, 1330'dan sonra Osmanlı Sultanı Orhan Bey'in yaptırdığı külliyeye aittir; külliyenin camisinden bugün geriye hiçbir şey kalmamıştır.
3 kaynaktan derlendi. Hiçbir yer ziyaret edilmedi, hiçbir işletme aranmadı — kaynakları görün.
Külliyenin hikâyesi
Belediyenin kaydına göre olaylar şu sırayla gelişmiş:
| Tarih | Ne oldu |
|---|---|
| 1330'dan sonra | Orhan Bey bölgeye cami ve hamam yaptırır, çevredeki Türk aşiretlerini buraya yerleştirir |
| 1922 | Cami, Yunan kuvvetleri tarafından yakılarak yok edilir |
| 1935'e kadar | Caminin minaresi sapasağlam ayaktadır |
| 1935 | Minare, dönemin belediyesi tarafından yıktırılır |
| 1993 | Cumhuriyet Alanı düzenlemesinde caminin tüm temelleri ortaya çıkarılır |
| — | Kazıda caminin 17,50 × 22,50 metre boyutlarında ve üzerinin kubbeyle örtülü olduğu saptanır |
Yani meydanın altında, 1993'te bulunmuş bir cami temeli var; üstündeyse hamam ayakta duruyor.
Hamamın mimari özellikleri
Belediyenin verdiği detaylar:
- Selçuklu ve ilk Osmanlı mimarisi tarzında inşa edilmiştir; iç mekân 14. yüzyıl yapı özellikleri taşır.
- Bu tescili yapan isim Prof. Dr. Semavi Eyice'dir.
- Üç kurnalıdır. İçindeki karşılıklı iki kurna Orhan Bey dönemine aittir.
- Plan: kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen; kuzey ve güneydeki sivri kemerlerle ortada kare bir bölüm oluşturulmuş, üzeri pandantifli bir kubbe ile örtülmüştür. Diğer bölümler küçük kubbelerle örtülüdür.
- Malzeme: duvarlar moloz taş, kemerler ve üst örtü tuğla.
- Küçük ölçekli bir yapıdır — belediyenin kendi ifadesiyle "son derece ufak bir örnektir".
Bugünkü durumu
Hamam 1975'lere kadar faaliyetini sürdürmüştür. Bugün tarihsel anıt olarak tescillidir ve koruma altındadır.
Belediye yapının dış görünümü hakkında açık sözlü: işgal yıllarında büyük ölçüde tahrip olmuş, dıştan yapılan onarımlarla faaliyeti sürmüş ancak "kötü bir görünüm sunmaktadır". Aynı sayfa, meydan düzenleme çalışmalarıyla birlikte bir restorasyon planlandığını belirtiyor.
Nerede
Yapı, ilçe merkezinde Cumhuriyet Alanı çevresindedir; kaybolan caminin temelleri 1993'te bu meydanın düzenlenmesi sırasında bulunmuştur.
Sık sorulanlar
- Orhangazi Tarihi Hamam kimin dönemine ait?
- Orhangazi Belediyesi'ne göre yapı, 1330'dan sonra Osmanlı Sultanı Orhan Bey'in yaptırdığı külliyeye aittir. İçindeki karşılıklı iki kurnanın Orhan Bey dönemine ait olduğu belirtiliyor.
- Orhangazi'de kaç tarihi yapı var?
- Orhangazi Belediyesi'ne göre ilçe merkezinde resmî kayıtlara göre bulunan tek tarihi yapı bu hamamdır. Merkez dışında Ilıpınar Höyüğü gibi arkeolojik alanlar bulunuyor.
- Hamam hâlâ çalışıyor mu?
- Hayır. Belediyenin kaydına göre hamam 1975'lere kadar faaliyet göstermiş, sonrasında tarihsel anıt olarak tescillenip koruma altına alınmıştır.
- Hamamın yanındaki cami nerede?
- Cami 1922'de yakılarak yok edildi, minaresi de 1935'te yıktırıldı. Temelleri 1993'teki Cumhuriyet Alanı düzenlemesinde ortaya çıkarıldı; 17,50 × 22,50 metre boyutlarında ve kubbeli olduğu saptandı.
- Hamamın mimarisi neden önemli?
- Prof. Dr. Semavi Eyice tarafından yapının Selçuklu ve ilk Osmanlı mimarisi tarzında inşa edildiği ve iç mekânın 14. yüzyıl yapı özellikleri taşıdığı tescil edilmiştir. Küçük ölçekli olması onu erken dönem hamam mimarisi için sade bir örnek yapıyor.
- Hamam ziyarete açık mı?
- Doğrulanmamıştır. Belediye sayfasında bir restorasyondan söz ediliyor ancak tarih verilmiyor. Gitmeden önce Orhangazi Belediyesi'ne danışmanızı öneririz.
Yakınında ne var
- Orhangazi müzeleri ve kültür merkezleri — Kent Müzesi ve Etnografya Müzesi merkeze yürüme mesafesinde
- Ilıpınar Höyüğü — merkezin 2 km güneyi
- Orhangazi'nin kısa tarihi
- Camikebir Mahallesi Orhangazi hakkında
Bu sayfa 3 kaynaktan derlendi
- orhangazi.bel.tr/sayfa/orhangazi-tarihi-hamam — tam metin, 13.08.2026 ölçümü
- orhangazi.bel.tr/sayfa/orhangazi-tarihi — Orhan Bey'in cami ve hamam yaptırması
- tr.wikipedia.org/wiki/Orhangazi — 1332 fethi, 1922 yangını
Kaynaklar 13.08.2026 tarihinde okundu. Yerinde görülmüş hiçbir bilgi içermez; saha teyidi ayrıca işaretlenir.